RECENSIES
Odumase Krobo (Ghana)
‘Een meesterlijke poging het ongrijpbare te beroeren’
Tijd, de nul, zestigtalligheid, Bill Clinton, Ptolemaeus, geluk, datumgrens, nulpuntplicht, nulpuntritueel, snijpuntverslaafden, yoctometer, geslachtshypocrisie: wat hebben ze met elkaar te maken?
In zijn meesterlijke De verborgen ordening legt Alfred van Cleef de verbanden (...) en brengt hij avontuur, informatie en beschouwing harmonieus bijeen in zijn poging het ongrijpbare te beroeren en misschien gelukkig te worden. (klik hier om verder te lezen tegen betaling van € 0,10)
Klaas Wierenga in het Nederlands Dagblad
Tijd, de nul, zestigtalligheid, Bill Clinton, Ptolemaeus, geluk, datumgrens, nulpuntplicht, nulpuntritueel, snijpuntverslaafden, yoctometer, geslachtshypocrisie: wat hebben ze met elkaar te maken?
In zijn meesterlijke De verborgen ordening legt Alfred van Cleef de verbanden (...) en brengt hij avontuur, informatie en beschouwing harmonieus bijeen in zijn poging het ongrijpbare te beroeren en misschien gelukkig te worden. (klik hier om verder te lezen tegen betaling van € 0,10)
Klaas Wierenga in het Nederlands Dagblad
‘Fascinerend en overtuigend reisverhaal met prachtig einde’
Van de prozagenres kunnen vooral reisverhalen goed een rode lijn gebruiken. Alfred van Cleef (º1954, Amsterdam), die al meer over gebieden buiten ons bewustzijn publiceerde, koos hiervoor de nulmeridiaan, die op land reikt van het Britse Tunstall tot het West-Afrikaanse Tema en het symbool bij uitstek vormt voor het bepalen van tijd en plaats. Hij bereisde de lijn, op land ruim 5300 km, door Engeland, Frankrijk, Spanje, Algerije (daar mocht hij echter niet in), Mali, Burkina Faso, Togo en Ghana.
In Spanje, dat 450 km vertegenwoordigt, bezocht hij zulke uiteenlopende plaatsen als Nerín, Jánovas, Radiquero, Berbegal, Caspe, Fórnoles, Herbés, L’Avellà, La Pobla Tornesa, Almazora, Beniarbeig en El Mascarat. Van elk aangedaan oord weet hij, hoe kort soms ook, met zijn scherpe observatievermogen treffende karakteristieken te geven, die nu eens exotisch en dan weer onverwacht vertrouwd overkomen.
Hij vervlocht zijn ervaringen met tal van fascinerende wetenswaardigheden, overwegend historisch en geometrisch van aard, in een stijl zonder opsmuk die weinig literair overkomt maar mede dankzij een droge humor wel degelijk effect sorteert. Niet alle beschrijvingen zijn belangrijk gemaakt, hij laat bijvoorbeeld ook plaatsen van een schrijnende saaiheid alsmede momenten van vermoeidheid en afkeer toe. Daarmee winnen veel fragmenten nog aan overtuigingskracht en weet hij onderhuids de nodige maatschappijkritiek te geven. Knap is dat het boek toch altijd spannend blijft.
Het heeft een prachtig einde, humoristisch én consequent: de aan de fantasie van de lezer overgelaten sprong op de laatst bereikbare rots in zee.
Van elk land behalve Algerije wordt een kaart afgebeeld met de betreffende kilometers en graden van de meridiaan en de namen van bezochte gehuchten, dorpen en steden. Van Cleef overtuigt over de hele linie van 5354 km minus 2042 (vanwege de verloren afstand in Algerije en over water) = 3312 km. Dit boek verdient het in veel landen te verschijnen, ook ver van de nulmeridiaan!
Albert Hagenaars voor de Nederlandse Bibliotheek Dienst
Van de prozagenres kunnen vooral reisverhalen goed een rode lijn gebruiken. Alfred van Cleef (º1954, Amsterdam), die al meer over gebieden buiten ons bewustzijn publiceerde, koos hiervoor de nulmeridiaan, die op land reikt van het Britse Tunstall tot het West-
In Spanje, dat 450 km vertegenwoordigt, bezocht hij zulke uiteenlopende plaatsen als Nerín, Jánovas, Radiquero, Berbegal, Caspe, Fórnoles, Herbés, L’Avellà, La Pobla Tornesa, Almazora, Beniarbeig en El Mascarat. Van elk aangedaan oord weet hij, hoe kort soms ook, met zijn scherpe observatievermogen treffende karakteristieken te geven, die nu eens exotisch en dan weer onverwacht vertrouwd overkomen.
Hij vervlocht zijn ervaringen met tal van fascinerende wetenswaardigheden, overwegend historisch en geometrisch van aard, in een stijl zonder opsmuk die weinig literair overkomt maar mede dankzij een droge humor wel degelijk effect sorteert. Niet alle beschrijvingen zijn belangrijk gemaakt, hij laat bijvoorbeeld ook plaatsen van een schrijnende saaiheid alsmede momenten van vermoeidheid en afkeer toe. Daarmee winnen veel fragmenten nog aan overtuigingskracht en weet hij onderhuids de nodige maatschappijkritiek te geven. Knap is dat het boek toch altijd spannend blijft.
Het heeft een prachtig einde, humoristisch én consequent: de aan de fantasie van de lezer overgelaten sprong op de laatst bereikbare rots in zee.
Van elk land behalve Algerije wordt een kaart afgebeeld met de betreffende kilometers en graden van de meridiaan en de namen van bezochte gehuchten, dorpen en steden. Van Cleef overtuigt over de hele linie van 5354 km minus 2042 (vanwege de verloren afstand in Algerije en over water) = 3312 km. Dit boek verdient het in veel landen te verschijnen, ook ver van de nulmeridiaan!
Albert Hagenaars voor de Nederlandse Bibliotheek Dienst
‘Hilarisch en met vaardige hand geschreven’
In de jaren 80 volgde Thurston Clarke zo nauwkeurig mogelijk de hele evenaar en schreef er een onderhoudend boek over dat ook in een Nederlandse vertaling verscheen: Volg de evenaar (1990). Als lijn die alle punten verbindt die even ver van de Noordpool als van de Zuidpool afliggen, heeft de evenaar een vanzelfsprekende evidentie. Dat vanzelfsprekende mist de nulmeridiaan. Die kan overal worden getrokken, en dat is dan ook gedaan. Zo werkten de Fransen met de nulmeridiaan van Parijs en de Britten met die van Greenwich. De locatie van de nulmeridiaan is niet meer dan een afspraak uit 1884, toen 26 landen in Washington de Greenwichmeridiaan als universele meridiaan aanvaardden. Dat is misschien de reden dat ze ook minder tot de verbeelding spreekt. Bij mijn weten is de journalist en schrijver Alfred van Cleef de eerste die op het idee kwam de nulmeridiaan te volgen.
Even een vraag tussendoor aan de topografisch gevormde lezers van Geografie: door welke landen loopt hij dan? Juist: door Groot-Brittannië, Frankrijk, Spanje, Algerije, Mali, Burkina Faso, een piepklein stukje Togo en Ghana. Algerije weigerde Van Cleef een visum, zodat het land met het langste stuk nulmeridiaan onbezocht bleef. Maar Van Cleefs avonturen in de overige landen boden genoeg voor een kloek boek. De auteur vermengt zijn alledaagse reiservaringen langs de nulmeridiaan met meer algemene informatie, bij voorbeeld over de Washington-conferentie, de mondiale tijdrekening en de organisatie van snijpuntverslaafden – zij proberen zo veel mogelijk van de 64.442 snijpunten van lengte- en breedtegraden met een heel getal te bezoeken en te fotograferen. Uit De verborgen ordening zijn veel mooie quizvragen af te leiden, zowel eenvoudige (welk continent ligt op het noordelijk, zuidelijk, oostelijk én westelijk halfrond?), als moeilijke. Hoe kan het dat gedurende elk etmaal iets minder dan twee uur drie data tegelijk op aarde voorkomen – als het donderdagochtend 11.05 uur is in Amsterdam, is het in Samoa woensdagavond 23.05 uur en in Kiritimati vrijdag 00.05 uur. Dat kan, zo legt Van Cleef uit, omdat de vroegste en laatste tijdzones tegenwoordig niet 24 maar 26 uur uiteenlopen, zodat elke kalenderdatum gedurende 50 uur ergens op aarde aanwezig is. Met vaardige hand vermengt hij dit soort informatie met zijn ervaringen onderweg – vaak hilarische, zoals een bestuurder die nooit geweten heeft dat zijn plaats op de nulmeridiaan ligt en onmiddellijk de mogelijkheid ziet van place-marketing : er moet een monument komen!
Geografie (tijdschrift van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap)
In de jaren 80 volgde Thurston Clarke zo nauwkeurig mogelijk de hele evenaar en schreef er een onderhoudend boek over dat ook in een Nederlandse vertaling verscheen: Volg de evenaar (1990). Als lijn die alle punten verbindt die even ver van de Noordpool als van de Zuidpool afliggen, heeft de evenaar een vanzelfsprekende evidentie. Dat vanzelfsprekende mist de nulmeridiaan. Die kan overal worden getrokken, en dat is dan ook gedaan. Zo werkten de Fransen met de nulmeridiaan van Parijs en de Britten met die van Greenwich. De locatie van de nulmeridiaan is niet meer dan een afspraak uit 1884, toen 26 landen in Washington de Greenwichmeridiaan als universele meridiaan aanvaardden. Dat is misschien de reden dat ze ook minder tot de verbeelding spreekt. Bij mijn weten is de journalist en schrijver Alfred van Cleef de eerste die op het idee kwam de nulmeridiaan te volgen.
Even een vraag tussendoor aan de topografisch gevormde lezers van Geografie: door welke landen loopt hij dan? Juist: door Groot-
Geografie (tijdschrift van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap)
‘Een prachtig reisverhaal van een rasechte schrijver’
Ies Goedbloed in het Reformatorisch Dagblad
(lees hier de hele recensie )
Ies Goedbloed in het Reformatorisch Dagblad
(lees hier de hele recensie )
‘Een mooi en niet-pathetisch boek over een eenzame tocht, doordesemd van een prachtige melancholie’
Anton de Goede in De Avonden
Anton de Goede in De Avonden
‘Het bewijs dat een ogenschijnlijk zinloos project een waarde kan hebben’
Schrijfster, fotograaf en woestijnreizigster Arita Baaijens
Schrijfster, fotograaf en woestijnreizigster Arita Baaijens
‘Queeste langs onzichtbare lijn’
‘Een reis langs wonderlijke wegen door alledaags Europa, die Van Cleef verweeft met (historische) anekdotes en filosofische beschouwingen over de nullijn. Zijn heldere schrijfstijl en opmerkingsgave draagt de lezer langs de route. In Afrika bloeien Van Cleefs beschrijvingen op van mensen en omgeving, zodat je als lezer zijn queeste langs de onzichtbare lijn af en toe vergeet. In tegenstelling tot de auteur: hij haalt je telkens weer bij de les.’
Nell Westerlaken in De Volkskrant
waardering: vier sterren
(voor de hele recensie klik hier)
‘Een reis langs wonderlijke wegen door alledaags Europa, die Van Cleef verweeft met (historische) anekdotes en filosofische beschouwingen over de nullijn. Zijn heldere schrijfstijl en opmerkingsgave draagt de lezer langs de route. In Afrika bloeien Van Cleefs beschrijvingen op van mensen en omgeving, zodat je als lezer zijn queeste langs de onzichtbare lijn af en toe vergeet. In tegenstelling tot de auteur: hij haalt je telkens weer bij de les.’
Nell Westerlaken in De Volkskrant
waardering: vier sterren
(voor de hele recensie klik hier)
Mijn vrouw fietst. De fiets is haar gereedschap van de vrijheid. Ik fiets ook, maar mijn fiets is een vervoermiddel. Ik fiets niet voor mijn plezier, zij wel. Ik fiets over de kortste afstand tussen twee punten. Zij neemt omwegen. Haar doel is de reis. Mijn doel is het doel. Ik denk dat ze ook wel geniet van De verborgen ordening, maar ik niet.
Machiel Jansen, LiterairNederland.nl
Machiel Jansen, LiterairNederland.nl
‘Van Cleef geeft een prachtige doorsnede van het dagelijks leven in Afrika’
Roeland Sprey in de Leeuwarder Courant
Roeland Sprey in de Leeuwarder Courant